<chapter id="getting-started">

<chapterinfo>
<authorgroup>
<author
> <firstname
>Daniel</firstname
> <surname
>Naber</surname
> <affiliation
><address
> <email
>daniel.naber@t-online.de</email
> </address
></affiliation
> </author>
<author
> <firstname
>David</firstname
> <surname
>Rugge</surname
> <affiliation
><address
> <email
>davidrugge@mediaone.net</email
> </address
></affiliation
> </author>
<othercredit role="translator"
> <firstname
>Håvard</firstname
> <surname
>korsvoll</surname
> <affiliation
><address
><email
>korsvoll@skulelinux.no</email
></address
></affiliation
> <contrib
>Omsetjar av handboka for &kmail;</contrib
></othercredit>
</authorgroup>
<date
>2002-10-03</date>
<releaseinfo
>1.5</releaseinfo>
</chapterinfo>

<title
>Koma igang</title>

<para
>Dette er ein kort introduksjon til &kmail; og korleis du brukar det slik at du kan starta å jobba med &kmail; med det same. For grundigare informasjon sjå kapittelet <link linkend="using-kmail"
>Bruk av &kmail;</link
>. For informasjon om installasjon av &kmail;, sjå dette <link linkend="installation"
>vedlegget</link
>.</para>

<para
>Når du startar &kmail; for første gong blir det laga ein katalog kalla <filename class="directory"
>Mail</filename
> på heimeområdet ditt. Denne katalogen inneheld mappene du startar med (<filename
>innboks</filename
>, <filename
>utboks</filename
>, <filename
>sendt e-post</filename
>, <filename
>papirkorg</filename
> og <filename
>kladd</filename
>) Bruk <menuchoice
><guimenu
>Innstillingar</guimenu
><guimenuitem
>Set opp &kmail; ...</guimenuitem
></menuchoice
> for å leggja inn informasjon slik at &kmail; kan senda og motta meldingane dine.</para>

<para
>Oppsettsvindauget er sett saman av seks seksjonar: <guilabel
>Identitetar</guilabel
>, <guilabel
>Nettverk</guilabel
>, <guilabel
>Utsjånad</guilabel
>, <guilabel
>Ny melding</guilabel
>, <guilabel
>Tryggleik</guilabel
> og <guilabel
>Mapper</guilabel
>.</para>

<para
>For å motta og senda meldingar er du nøydd til å endra nokre innstillingar i seksjonane <guilabel
>Identitetar</guilabel
> og <guilabel
>Nettverk</guilabel
>.</para>

<sect1 id="setting-your-identity">
<title
>Setja opp identiteten din</title>

<para
>Innstillingane i seksjonen for <guilabel
>identitetar</guilabel
> er ganske beint fram. Vel standardidentitet og trykk på <guibutton
>endra</guibutton
>. Fyll inn <guilabel
>namne</guilabel
>feltet med heile namnet ditt (&eg;<userinput
>Ola Normann</userinput
>) og <guilabel
>organisasjons</guilabel
>feltet (valfritt) med passande informasjon. Skriv så inn e-postadressa di i feltet <guilabel
>e-postadresse</guilabel
> (&eg; <userinput
>ola@normann.no</userinput
>). Viss du brukar <application
>PGP</application
> eller <application
>GnuPG</application
> må du setja opp nøkkelen din i feltet <guilabel
>OpenPGP nøkkel</guilabel
> under fana <guilabel
>Avansert</guilabel
>. Du kan også gå til fana <guilabel
>Signatur</guilabel
> og leggje inn signaturen din (valfritt). Dette er ein kort tekst som automatisk vil bli lagt til slutten på alle meldingane dine.</para>

</sect1>

<sect1 id="setting-up-your-account">
<title
>Setja opp kontoen din</title>

<para
>Seksjonen <guilabel
>Nettverk</guilabel
> inneheld innstillingar som fortel &kmail; korleis senda og motta e-postmeldingar. Mange av desse innstillingane kan variera stort avhengig av korleis systemet ditt er sett opp og typen nettverk som e-posttenaren din er plassert i. Viss du ikkje veit kva for innstillingar du skal velja eller kva du skal skriva i eit felt så kontakt dei som leverar internettjenesta til deg (<acronym
>ISP</acronym
>) eller systemadministrator.</para>

<sect2 id="sending-mail">
<title
>Senda meldingar</title>

<para
>Under fana <guilabel
>Sending</guilabel
> er det ei liste over måtar å senda meldingar. Det første punktet i lista er standardmåten å senda meldingar på. Ved å bruka <guibutton
>Legg til ...</guibutton
>-knappen kan du leggja til nye sendemåtar. Du kan velja mellom <guilabel
>SMTP</guilabel
> og <guilabel
>Sendmail</guilabel
>. &Sendmail; tyder her ein innstallasjon av lokal programvare - dette har rykte på seg for å vera vanskeleg å setja opp. Så viss du ikkje allereie har eit fungerande &Sendmail;-oppsett, så vel du <guilabel
>SMTP</guilabel
> og fyller inn <guilabel
>namne</guilabel
>feltet med eit skildrande namn (&eg; <userinput
>Min e-postkonto</userinput
>) og feltet <guilabel
>Vert</guilabel
> med namnet og domenet til e-posttenaren din (&eg; <userinput
>smtp.eposttenar.com</userinput
>). Du vil truleg ikkje trenge å endra <guilabel
>Port</guilabel
>innstillinga (standard er <userinput
>25</userinput
>).</para>

<!-- TODO: more specific link -->
<para
>Viss du vil bruka &Sendmail; og du brukar tilkobling ved hjelp av oppringing så må du følgje instruksjonane for å setja opp sendmail for oppringt tilkobling i <link linkend="faq"
>&FAQ;</link
>-kapittelet.</para>

<para
>Dette oppsettet for å senda meldingar vil bli brukt av standardidentiteten din og alle andre identitetar som ikkje har ein eigen måte å senda meldingar på. Du kan bruka ulike måtar å senda meldingar på med dei ulike identitetane ved å velja <guilabel
>spesiell transport</guilabel
> under fana <guilabel
>avansert</guilabel
> i dialogboksen for oppsett av ein <guilabel
>identitet</guilabel
>.</para>

<para
>Ei skildring av dei andre vala kan du finna i <link linkend="configure-network-sending"
>oppsettskapittelet</link
>.</para>

</sect2>

<sect2 id="receiving-mail">
<title
>Mottak av meldingar</title>

<para
>For å setja opp ein konto for mottak av e-post trykkjer du på knappen <guibutton
>Legg til ...</guibutton
> under fana <guilabel
>Mottak</guilabel
>. Du blir så spurt om kva for type e-postkonto du har/vil bruka. Dei fleste brukarar bør velja <guilabel
>POP3</guilabel
> eller <guilabel
>IMAP</guilabel
>. Viss du vil bruka ei lokal postboksfil så kan du sjå i <link linkend="faq-file-locking"
>&FAQ; om fillåsing</link
>.</para>
        
<para
>Vindauget <guilabel
>Legg til konto</guilabel
> vil så spretta opp. Fyll inn <guilabel
>namne</guilabel
>feltet for å gi kontoen din eit namn. Du kan skriva inn kva namn du vil. <guilabel
>Brukarnamn</guilabel
>, <guilabel
>Passord</guilabel
> og <guilabel
>Vert</guilabel
> må fyllast ut med riktig informasjon frå internettleverandøren din (<acronym
>ISP</acronym
>) eller systemadministrator. Du treng normalt ikkje endra <guilabel
>port</guilabel
>innstillinga (standard for POP3 er <userinput
>110</userinput
>, standard for <acronym
>IMAP</acronym
> er <userinput
>143</userinput
>).</para>
        
<sect3 id="receiving-mail-imap">
<title
>Val kun relevante for <acronym
> IMAP</acronym
></title>

<para
>Viss du nyttar <acronym
>IMAP</acronym
> kan du valfritt setja ein stig i feltet <guilabel
>Prefiks til mapper</guilabel
>. Dette fortel &kmail; kor mappene dine er på tenaren. Viss du også har ein terminalkonto på tenaren og meldingane er lagra på heimeområdet ditt kan det vera smart å lagra meldingar i underkatalogen <filename class="directory"
>Mail</filename
>. Bruk dette som verdi i feltet <guilabel
>Prefiks til mapper</guilabel
> slik at &kmail; ikkje forvekslar postboksfiler med andre filer. Viss du ikkje er interessert i denne funksjonaliteten så la feltet vera tomt.</para>

<para
>Viss du kryssar av for <guilabel
>Komprimer automatisk mapper</guilabel
> vil &kmail; fjerna meldingar som du slettar frå tenaren med det same du forlet mappa. Elles vil meldingane kun bli merka som sletta og det er opp til deg å manuelt fjerna dei med menykommandoen <menuchoice
><guimenu
>Fil</guimenu
><guimenuitem
>Komprimer alle mappene</guimenuitem
></menuchoice
> (ordre frå POT).</para>

<para
>Viss du merkar av <guilabel
>Vis skjulte mapper</guilabel
> vil mapper som startar med eit punktum også visast.</para>

</sect3>

<sect3 id="receiving-mail-pop3">
<title
>Val kun relevante for POP3</title>

<para
>Viss du ikkje vil at meldingane skal bli verande på tenaren etter at du har lasta dei ned så merkjer du av <guilabel
>Slett e-post frå tenaren etter henting</guilabel
>.</para>

<para
>Viss du ikkje vil at denne kontoen blir sjekka ved menykommandoen <menuchoice
><guimenu
>Fil</guimenu
><guimenuitem
>Sjekk e-post</guimenuitem
></menuchoice
> så merkjer du av for <guilabel
>Ekskluder frå &quot;Sjekk e-post&quot;</guilabel
>. Du kan framleis sjå etter nye meldingar på denne kontoen med menyvalet <menuchoice
><guimenu
>Fil</guimenu
><guimenuitem
>Sjekk e-post i </guimenuitem
></menuchoice
>.</para>

<para
>Viss du vil at &kmail; skal sjå etter nye meldingar automatisk så kan du <guilabel
>Slå på regelmessig sjekking av e-post</guilabel
>. Intervallet mellom kvar sjekk kan du setja i feltet <guilabel
>Kontrollintervall</guilabel
>.</para>

<para
><guilabel
>innboks</guilabel
> er standard mappe for innkomande meldingar. Viss du vil endra dette av ein eller anna grunn, kan du gjera det med <guilabel
>Målmappe</guilabel
>. Men det du truleg vil ha er eit <link linkend="filters"
>filter</link
> som har ingenting med dette valet å gjera.</para>

<para
>Med <guilabel
>Førkommando</guilabel
> kan du oppgi eit program som &kmail; vil køyra rett før det hentar e-post. Skriv inn heile stigen (ikkje bruk <quote
>~</quote
>) og merk at &kmail; ikkje vil halda fram før programmet returnerer.</para>

<para
>På <guilabel
>Ekstra</guilabel
>fana kan du velja <guilabel
>Bruk «pipelining» for raskare nedlasting av e-post</guilabel
> viss dette er støtta av tenaren din. Du bør testa dette for å vera trygg på at det verkar.</para>

</sect3>

<sect3 id="receiving-mail-imap-pop3">
<title
>Val for både <acronym
>IMAP</acronym
> og POP3</title>

<!-- TODO: move all this, this isn't important for beginners?! -->
<para
>Vis du slår på <guilabel
>Lagra POP/IMAP passordet i oppsettfila</guilabel
> vil &kmail; hugsa passordet så du ikkje treng å skriva det inn kvar gong du startar &kmail; og hentar e-post.</para>

<warning
><para
>Ver klar over at &kmail; ikkje kan kryptera passordet ditt, så personar som har tilgang til oppsettfilene dine (&eg; systemadministratorar) kan lett få tak i passordet ditt vis du kryssar av for dette valet.</para
></warning>

<para
>&kmail; stør kryptering via <guilabel
>SSL</guilabel
> og <guilabel
>TLS</guilabel
> (<guilabel
>TLS</guilabel
> er å føretrekkje viss det er tilgjengeleg).</para>

<para
>For POP3 stør &kmail;:</para>

<itemizedlist
> <listitem
><para
><guilabel
>Klårtekst</guilabel
>-, </para
></listitem
> <listitem
><para
><guilabel
>PLAIN</guilabel
>-, </para
></listitem
> <listitem
><para
><guilabel
>LOGIN</guilabel
>-, </para
></listitem
> <listitem
><para
><guilabel
>CRAM-MD5</guilabel
>- (tilrådd viss <guilabel
>DIGEST-MD5</guilabel
> ikkje er tilgjengeleg),</para
></listitem
> <listitem
><para
><guilabel
>DIGEST-MD5</guilabel
>- (tilrådd) og</para
></listitem
> <listitem
><para
><guilabel
>APOP</guilabel
>-autentisering.</para
></listitem
> </itemizedlist>

<para
><guilabel
>DIGEST-MD5</guilabel
>, <guilabel
>CRAM-MD5</guilabel
> og <guilabel
>APOP</guilabel
> er sikre i seg sjølv, dei andre vala er kun sikre når dei vert brukt saman med <guilabel
>SSL</guilabel
> eller <guilabel
>TLS</guilabel
>. Du bør kun bruka <guilabel
>Klårtekst</guilabel
> dersom tenaren din ikkje stør andre autentiseringsmetodar. I tillegg er <guilabel
>Anonym</guilabel
> støtta for <acronym
>IMAP</acronym
>, men <guilabel
>APOP</guilabel
> er ikkje støtta. Bruk knappen <guibutton
>Sjekk kva tenaren støttar</guibutton
> på fana <guilabel
>Ekstra</guilabel
> eller <guilabel
>Tryggleik</guilabel
> for automatisk å velja dei mest trygge innstillingane støtta av tenaren din.</para>

<para
>Du er no klar til å senda og motta e-post. For <acronym
>IMAP</acronym
> er det berre å opna mappene dine i mappetreet i hovudvindauget til &kmail;. &kmail; vil då kobla til tenaren og visa dei meldingane han finn. Bruk <menuchoice
><guimenu
>Fil</guimenu
><guimenuitem
>Sjekk e-post</guimenuitem
></menuchoice
> for POP3.</para>

</sect3>

</sect2>

</sect1>

<sect1 id="testing-your-setup">
<title
>Test av oppsettet ditt</title>

<para
>Send først ei melding til deg sjølv for å testa oppsettet. For å senda ei melding kan du anten trykkja <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>N</keycap
></keycombo
>, velja ikonet for <guiicon
>Ny melding</guiicon
> eller velja <menuchoice
><guimenu
>Melding</guimenu
><guimenuitem
>Ny melding ...</guimenuitem
></menuchoice
> frå menyen. <link linkend="the-composer-window"
>Ny melding vindauget</link
> vil koma fram. Fyll inn <guilabel
>Til:</guilabel
>-feltet med e-postadressa di og skriv eit eller anna i <guilabel
>Emne</guilabel
>feltet. Send meldinga ved å velja <menuchoice
><guimenu
>Melding</guimenu
><guimenuitem
>Send</guimenuitem
></menuchoice
> frå menyen.</para>
      
<para
>For å sjekka e-posten din kan du velja <menuchoice
><guimenu
>Fil</guimenu
><guimenuitem
>Sjekk e-post</guimenuitem
></menuchoice
> frå menyen. I hjørnet nede til høgre av hovudvindauget kan du sjå ei framdriftslinje som vil visa kor mange meldingar som vert lasta ned. Viss du mottar meldinga du sendte, så gratulerer vi! Viss du derimot mottar ei feilmelding når du testar oppsettet, så sjå etter om nettverksoppsettet fungerar og sjekk innstillingane dine i <menuchoice
><guimenu
>Innstillingar</guimenu
><guimenuitem
>Set opp &kmail; ...</guimenuitem
></menuchoice
>.</para>

</sect1>

<sect1 id="getting-started-authors">
<title
>Forfattarar av kapittelet</title>

<para
>Dette kapittelet er skrive av: Daniel Naber <email
>daniel.naber@t-online.de</email
> og David Rugge <email
>davidrugge@mediaone.net</email
>.</para>

<para
>Omsetjing ved Skulelinux-gruppa, Håvard Korsvoll <email
>korsvoll@skulelinux.no</email
></para>

</sect1>
</chapter>

