<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.1.2-Based Variant V1.1//EN" 
"dtd/kdex.dtd" [
<!ENTITY % addindex "IGNORE">
<!ENTITY % Norwegian-Nynorsk "INCLUDE" 
> <!-- change language only here -->
]>

<book lang="&language;">
<bookinfo>
<title
>&kcontrolcenter;</title>

<authorgroup>
<author
> <firstname
>Michael</firstname
> <surname
>McBride</surname
> <affiliation
><address
><email
>mpmcbride7@yahoo.com</email
></address
></affiliation
> </author>
</authorgroup>

<legalnotice
>&FDLNotice;</legalnotice>

<date
>2002-02-02</date>
<releaseinfo
>3.00.00</releaseinfo>

<abstract>
<para
>Denne dokumentasjonen skildrar &kde; sitt kontrollsenter.</para>
</abstract>

<keywordset>
<keyword
>KDE</keyword>
<keyword
>kcontrol</keyword>
<keyword
>oppsett</keyword>
<keyword
>innstillingar</keyword>
<keyword
>modul</keyword>
</keywordset>

</bookinfo>

<chapter id="introduction">
<title
>&kcontrolcenter;</title>

<para
> &kcontrolcenter; (frå no av kalla «kontrollsenteret») er ein lettvint og sentral stad å setja opp alle &kde;-innstillingane dine. </para>

<para
> Kontrollsenteret er sett saman av ei rekkje modular. Kvar modul er ein separat applikasjon, men kontrollsenteret organiserer alle desse programma til ein stad slik at dei er lettare å bruke. </para>

<tip
> <para
> Kvar modul i kontrollsenteret kan køyrast separat. </para
> <para
> Meir informasjon om dette avsnittet <link linkend="control-center-run-indiv"
>Køyring av separate modular</link
>. </para
> </tip>

<para
> Kontrollsenteret grupperer oppsettsmodulane i kategoriar slik at dei er lette å finne. Alle modulane i ein kategori vert vist i ei liste, slik at det er lettare å finne den riktige oppsettsmodulen. </para>
</chapter>

<chapter id="control-center">
<title
>Å bruke &kcontrolcenter;</title>

<para
> Dette avsnittet handlar om bruk av sjølve kontrollsenteret. Opplysningar om kvar enkelt modul finn du i <link linkend="module"
>Kontrollsentermodular</link
> </para>

<sect1 id="control-center-starting">
<title
>Starte &kcontrolcenter;</title>

<para
> Det er 3 måtar å starte &kcontrolcenter; </para>

<orderedlist
> <listitem
> <para
> Du kan velje <menuchoice
><guimenu
>K-knapp</guimenu
><guimenuitem
> Kontrollsenter</guimenuitem
></menuchoice
> frå &kde;-panelet. </para
> </listitem
> <listitem
> <para
> Du kan trykke <keycombo action="simul"
>&Alt;<keycap
>F2</keycap
></keycombo
>. </para
> <para
> Dette opnar eit dialogvindu. Skriv <userinput
><command
>kcontrol</command
> </userinput
> og trykk <guibutton
>Køyr</guibutton
>. </para
> </listitem
> <listitem
> <para
> Du kan skrive <command
>kcontrol &amp;</command
> overalt der du kan gi ein kommando. </para
> </listitem
> </orderedlist
> 

<para
> Alle tre metodane er likeverdige og gjev same resultat. </para>

</sect1>

<sect1 id="control-center-screen"
> 
<title
>&kcontrolcenter;-skjermen</title>

<para
> Når kontrollsenteret startar, viser det deg eit vindu som er delt inn i tre funksjonelle delar. </para>

<screenshot
> <screeninfo
>Skjermbilete</screeninfo
> <mediaobject
> <imageobject
> <imagedata fileref="screenshot.png" format="PNG"/> </imageobject
> <textobject
> <phrase
>Skjermbilete</phrase
> </textobject
> <caption
> <para
>&kde; sin kontrollsenter-skjerm</para
> </caption
> </mediaobject
> </screenshot
> 

<para
> Øvst ligg det ei menylinje. Menylinja gjev rask tilgang til dei fleste eigenskapane i &kcontrolcenter;. Menyane er detaljert skildra i <link linkend="control-center-menus"
>&kde; sine kontrollsentermenyar</link
>. </para>

<para
> På venstre side ligg ei kollonne der du kan velje kva for modul som skal setjast opp. Du finn meir om navigering mellom modulane i avsnittet <link linkend="module-intro"
>Navigering i modular</link
>. </para>

<para
> Hovudpanelet viser noko systeminformasjon. </para>

<para
> I dette dømet køyrer vi &kde; 3.1.2, vi starta &kcontrolcenter; som brukar <systemitem class="username"
>haavard</systemitem
>, datamaskina heiter <systemitem class="systemname"
>korsi</systemitem
>, det er eit Linux-system som køyrer kjerneversjon 2.4.20-3-686 på ei i686 (pentium III) maskin. </para>

</sect1>

<sect1 id="control-center-menus">
<title
>&kcontrol;-menyane</title>

<para
> Dette avsnittet gjev ei kort skildring av kva kvart menyelement gjer. </para>

<sect2 id="control-center-menu-file">
<title
><guimenu
>Fil</guimenu
>-meny</title>

<para
> Det er berre ei oppføring i <guimenu
>Fil</guimenu
>-menyen. </para>

<variablelist
> <varlistentry
> <term
><menuchoice
> <shortcut
><keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>Q</keycap
></keycombo
> </shortcut
> <guimenu
>Fil</guimenu
> <guimenuitem
>Avslutt</guimenuitem
> </menuchoice
></term
> <listitem
> <para
> <action
>Lukkar kontrollsenteret.</action
> </para
> </listitem
> </varlistentry
> </variablelist>

</sect2>

<sect2 id="control-center-menu-view">
<title
><guimenu
>Vis</guimenu
>-menyen</title>

<para
> Disse vala avgjer korleis kolonna med modulval ser ut og oppfører seg. </para>

<variablelist
> <varlistentry
> <term
><menuchoice
><guimenu
>Vis</guimenu
><guimenuitem
>Modus</guimenuitem
> </menuchoice
></term
> <listitem
> <para
> Avgjer om <guimenuitem
>Trevising</guimenuitem
> eller <guimenuitem
>Ikonvising</guimenuitem
> skal bli brukt i modulkolonna. </para
> <para
> Med <guimenuitem
>Trevising</guimenuitem
> vert kvar undermeny vist som ei innrykka liste. </para
> <para
> Med <guimenuitem
>Ikonvising</guimenuitem
> forsvinn kategoriane når du trykkjer på ein kategori, og blir erstatta med ei modulliste innanfor kategorien. Bruk <guiicon
>Gå opp</guiicon
>-knappen for å komme tilbake til kategorilista. </para
> </listitem
> </varlistentry
> <varlistentry
> <term
><menuchoice
> <guimenu
>Vis</guimenu
><guisubmenu
>Ikonstorleik</guisubmenu
> </menuchoice
></term
> <listitem
> <para
> Her kan du velje <guimenuitem
>Liten</guimenuitem
>, <guimenuitem
>Middels </guimenuitem
> eller <guimenuitem
>Stor</guimenuitem
> storleik på ikona som representerer modulane. </para
> <note
><para
> Dette menyvalet styrer ikonstorleiken berre viss du brukar <guimenuitem
>Ikonvising</guimenuitem
>. Viss du vel <guimenuitem
>Trevising</guimenuitem
> vil <guimenuitem
>Liten</guimenuitem
> ikonstorleik bli brukt uansett kva du har satt opp tidlegare i <guimenuitem
>IkonVising</guimenuitem
>. </para
> </note
> </listitem
> </varlistentry
> </variablelist
> 
</sect2>

<sect2 id="control-center-menu-mod">
<title
><guimenu
>Modul</guimenu
>-menyen</title>

<para
> Modul-menyen er ein snarveg som leier direkte til kvar modul i kontrollsenteret. </para>

</sect2>

<sect2 id="control-center-menu-help">
<title
><guimenu
>Hjelp</guimenu
>-menyen</title>

&help.menu.documentation;

</sect2>

</sect1>

<sect1 id="control-center-exiting">
<title
>Avslutte &kde; kontrollsenter</title>

<para
> Du kan avslutte kontrollsenteret på ein av tre måtar: </para>

<itemizedlist
> <listitem
> <para
> Vel <menuchoice
><guimenu
>Fil</guimenu
><guimenuitem
>Avslutt</guimenuitem
> </menuchoice
> frå menylinja. </para
> </listitem
> <listitem
> <para
>Tast <keycombo action="simul"
>&Ctrl;<keycap
>Q</keycap
></keycombo
>. </para
> </listitem
> <listitem
> <para
> Trykk på <guiicon
>Lukk</guiicon
>-knappen på ramma rundt kontrollsenteret. </para
> </listitem
> </itemizedlist>

</sect1>

<sect1 id="control-center-run-indiv">
<title
>Køyre enkeltmodular</title>

<para
> Du kan køyre enkeltmodular utan å køyre kcontrol ved å velje <menuchoice
><guimenu
>K-knapp</guimenu
><guisubmenu
>Innstillingar</guisubmenu
></menuchoice
> frå &kde;-panelet. Der kan du velje kva for modul du vil køyre i undermenyane. </para>

</sect1>

</chapter>

<!--*****************************************************************-->

<chapter id="module">
<title
>&kcontrol;-modulane</title>

<para
> &kcontrol; har slått saman oppsett som liknar kvarandre til grupper. Kvar gruppe vert kalla ein modul. Når du trykkjer på eit modulnamn i venstre vindu får du på høgre side sjå eit vindu med oppsettet for modulen. </para>

<para
> Kvar modul har nokre av, eller alle disse knappane: </para>

<variablelist
> <varlistentry
> <term
>Hjelp</term
> <listitem
> <para
> Denne knappen gjev hjelp spesielt for denne modulen. Knappen viser eit kort samandrag av hjelpeteksten i venstre vindu. Nederst i venstre vindu er det ei lenkje du kan trykkje på for å få meir detaljert hjelp. </para
> </listitem
> </varlistentry
> <varlistentry
> <term
><guilabel
>Standard</guilabel
></term
> <listitem
> <para
> Denne knappen tilbakestiller alt oppsett i modulen til standardverdiane. Du må trykkje på <guibutton
>Bruk</guibutton
>-knappen for å få lagra innstillingane. </para
> </listitem
> </varlistentry
> <varlistentry
> <term
><guibutton
>Bruk</guibutton
></term
> <listitem
> <para
> Alle endringar du har gjort vil bli lagra i &kde;. Har du gjort nokre endringar, så vil <guibutton
>Bruk</guibutton
>-knappen sørgje for at endringane får verknad med ein gong. </para
> </listitem
> </varlistentry
> <varlistentry
> <term
><guibutton
>Nullstill</guibutton
></term
> <listitem
> <para
> Denne knappen «nullstiller» modulen til det oppsettet som var før du byrja å gjere endringar. Nøyaktig kva som skjer er avhengig av modulen. </para
> </listitem
> </varlistentry
> </variablelist>

<note
> <para
> Du må lagra oppsettet i ein modul med <guibutton
>Bruk</guibutton
>-knappen før du kan bytte til ein anna modul. </para
> <para
> Viss du freistar å bytte utan å lagra endringane, får du eit spørsmål om du vil lagra eller forkasta endringane. </para
> </note>


<sect1 id="module-intro">
<title
>Navigere i modular</title>

<para
> Dette er ei liste over <emphasis
>standard</emphasis
> oppsettsmodular (sortert etter kategori) som finns i programpakka <application role="package"
>KDEbase</application
>. Merk at det kan vera mange fleire modular i systemet ditt dersom du (eller systemadministrator) har installert meir programvare. </para>

<!-- Commented until fixed arrangement is made -->
<!-- 
<variablelist>
<varlistentry>
<term
>File Browsing</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="file-assoc"
>File Associations</link
>,
<link linkend="file-manager"
>File Manager</link
>,
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Look and Feel</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="background"
>Background</link
>,
<!- - <link linkend="borders"
>Borders</link
>,- ->
<link linkend="color"
>Colors</link
>,
<link linkend="desktop"
>Desktop</link
>,
<link linkend="fonts"
>Fonts</link
>,
<link linkend="icons"
>Icons</link
>,
<!- -  <link linkend="iconstyle"
>Icon Style</link
>, - ->
<link linkend="key-bindings"
>Key Bindings</link
>,
<link linkend="launch-feedback"
>Launch feedback</link
>,
<link linkend="panel"
>Panel</link
>,
<link linkend="screensaver"
>Screensaver</link
>,
<link linkend="style"
>Style</link
>,
<link linkend="sys-notify"
>System Notifications</link
>,
<link linkend="taskbar"
>Taskbar</link
>,
<link linkend="theme-manager"
>Theme Manager</link
>,
<!- - <link linkend="numbername"
>Virtual Desktops</link
>,- ->
<link linkend="window-behavior"
>Window Behavior</link
>,
<link linkend="window-deco"
>Window Decoration</link
>.
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Network</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="e-mail"
>E-Mail</link
>,
<link linkend="lan-browsing"
>LAN Browsing</link
>,
<link linkend="timeouts"
>Preferences</link
>, <!- - FIXME - ->
<link linkend="socks"
>SOCKS</link
>,
<link linkend="talk"
>Talk Configuration</link>
<link linkend="windows-shares"
>Windows Shares</link>
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Peripherals</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="kbd"
>Keyboard</link
>,
<link linkend="mouse"
>Mouse</link>
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Personalization</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="accessibility"
>Accessibility</link
>,
<link linkend="locale"
>Country |amp-internal| Language</link
>,
<link linkend="crypto"
>Crypto</link
>,
<!- - <link linkend="kblayout"
>Keyboard Layout</link
>, - ->
<link linkend="passwords"
>Passwords</link>
<link linkend="spell-checking"
>Spell Checking</link
>.
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Power Control</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="battery-monitor"
>Battery Monitor</link
>,
<link linkend="energy"
>Energy</link
>,
<link linkend="powerctrl"
>Laptop Power Control</link
>,
<link linkend="lowbatcrit"
>Low Battery Critical</link
>,
<link linkend="lowbatwarn"
>Low Battery Warning</link>
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Sound</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="midi"
>Midi</link
>,
<link linkend="mixer"
>Mixer</link
>,
<link linkend="sndserver"
>Sound Server</link
>,
<link linkend="bell"
>System Bell</link>
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>System</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="datetime"
>Date and Time</link
>,
<link linkend="konsole"
>&konsole;</link
>,
<link linkend="login-manager"
>Login Manager</link
>,
<link linkend="print-manager"
>Printing Manager</link
>,
<link linkend="sessions"
>Session Manager</link
>,
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Web Browsing</term>
<listitem>
<para>
<link linkend="cookie"
>Cookies</link
>,
<link linkend="ebrowse"
>Enhanced Browsing</link
>,
<link linkend="konq-browsing"
>Konqueror Browser</link
>,
<link linkend="nsplugins"
>Netscape Plugins</link
>,
<link linkend="proxies"
>Proxies |amp-internal| Cache</link
>,
<link linkend="stylesheets"
>Stylesheets</link
>,
<link linkend="user-agent"
>User Agent</link
>,
</para>
</listitem>
</varlistentry>

</variablelist
>-->
</sect1>



<!--****************************************-->

</chapter>

<chapter id="laptop">
<title
>Merknadar om modular for berbare maskiner</title>

<para
> For å kunne nytta modulane for berbare maskiner må du ha kjernepakka <acronym
>APM</acronym
> installert i systemet ditt. Du kan finne nyttig informasjon om korleis dette vert gjort på <ulink url="http://www.cs.utexas.edu/users/kharker/linux-laptop/apm.html"
> http://www.cs.utexas.edu/users/kharker/linux-laptop/apm.html</ulink
> og i mini-HOWTOen om batteridrevne maskiner på <ulink url="http://metalab.unc.edu/LDP/HOWTO/mini/Battery-Powered.html"
>http://metalab.unc.edu/LDP/HOWTO/mini/Battery-Powered.html</ulink
>. </para>

<para
> Viss du vil at <guimenuitem
>Ventemodus</guimenuitem
> og <guimenuitem
> Kvilemodus</guimenuitem
>-kommandoane skal ha effekt, så bør du installere &Linux; <application
>apmd</application
>-pakka (versjon 2.4 eller nyare). Viss du vil at andre enn superbrukar skal kunne nytta dei må du merke <application
>apm</application
>-kommanduen «set uid root». </para>

<para
> For å gjere dette må du logge inn som <systemitem class="username"
>root</systemitem
> og tasta: </para>

<screen>
<prompt
>%</prompt
><userinput
><command
>chown</command
> <option
>root 
/usr/bin/apm</option
>;<command
>chmod</command
> <option
>+s 
/usr/bin/apm</option
></userinput>
</screen>

<warning>
<para
> Slik tillet du alle brukarar på maskina å setje den i ventemodus eller kvilemodus. Viss du er den einaste brukaren på maskina så skulle ikkje dette vera noko problem. </para>

<para
> Merk også at eitkvart program som har <systemitem class="username"
>root</systemitem
>-tilgang kan vera eit mogleg tryggleiksproblem. Du må nøye undersøkje om det er nokon tryggleiksrisiko <emphasis
>før</emphasis
> du gjev noko program <systemitem class="username"
>root</systemitem
>-privilegiar. </para>
</warning>

</chapter>

<chapter id="credits">
<title
>Takk til, og lisens</title>

<para
>&kcontrol;</para>
<para
>Program copyright 1997-2001 The &kcontrolcenter; Developers</para>
<para
>Bidragsytarar:</para>

<itemizedlist
> <listitem
><para
>Matthias Hoelzer-Kluepfel <email
>hoelzer@kde.org</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Matthias Elter <email
>elter@kde.org</email
></para
></listitem
> </itemizedlist>

<para
>Dokumentasjon <trademark class="copyright"
>copyright 2000 Michael McBride</trademark
> <email
>mpmcbride7@yahoo.com</email
></para>

<para
>Bidragsytarar:</para>

<itemizedlist
> <listitem
><para
>Paul Campbell <email
>paul@taniwha.com</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Helge Deller <email
>helge.deller@ruhruni-bochum.de</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Mark Donohoe </para
></listitem
> <listitem
><para
>Pat Dowler</para
></listitem
> <listitem
><para
>Duncan Haldane <email
>duncan@kde.org</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Steffen Hansen <email
>stefh@mip.ou.dk</email
>.</para
></listitem
> <listitem
><para
>Matthias Hoelzer-Kluepfel <email
>hoelzer@kde.org</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Martin Jones <email
>mjones@kde.org</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Jost Schenck <email
>jost@schenck.de</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Jonathan Singer <email
>jsinger@leeta.net</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Thomas Tanghus <email
>tanghus@earthling.net</email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Krishna Tateneni <email
>tateneni@pluto.njcc.com
></email
></para
></listitem
> <listitem
><para
>Ellis Whitehead <email
>ewhitehe@uni-freiburg.de</email
></para
></listitem
> </itemizedlist>
<para
>Omsett av Håvard Korsvoll <email
>korsvoll@stud.ntnu.no</email
></para>

&underFDL;
&underGPL;
</chapter>

</book>
<!--
Local Variables:
mode: sgml
End:
-->

