<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.1.2-Based Variant V1.1//EN" "dtd/kdex.dtd" [
 <!ENTITY kappname "&klipper;">
 <!ENTITY % addindex "IGNORE">
 <!ENTITY % Norwegian-Nynorsk "INCLUDE" 
> <!-- change language only here -->  
]>

<book>
<bookinfo>
<title>Handbok for &klipper;</title>

<authorgroup>
<author> <firstname>Philip</firstname> <surname>Rodrigues</surname>
<affiliation> <address><email>phil.rod@ntlworld.com</email></address>
</affiliation> </author>

<othercredit role="developer">
<firstname>Carsten</firstname> <surname>Pfeiffer</surname>
<affiliation>
<address><email>pfeiffer@kde.org</email></address>
</affiliation>
<contrib>Utvecklare</contrib>
</othercredit>

<othercredit role="reviewer">
<firstname>Lauri</firstname> <surname>Watts</surname>
<affiliation>
<address><email>lauri@kde.org</email></address>
</affiliation>
<contrib>Granskare</contrib>
</othercredit>

<othercredit role="translator"> <firstname>Gaute</firstname> <surname>Hvoslef
Kvalnes</surname>
<affiliation><address><email>gaute@verdsveven.com</email></address></affiliation>
<contrib>Omsetjar</contrib></othercredit>

</authorgroup>

<copyright>
<year>2000</year> <holder>Philip Rodrigues</holder>
</copyright>

<legalnotice>&FDLNotice;</legalnotice>

<date>2001-05-21</date> <releaseinfo>2.00.00</releaseinfo>

<abstract>
<para>Utklippstavla &klipper; er &kde;-verktøyet for klipping og
liming.</para>
</abstract>

<keywordset>
<keyword>KDE</keyword> <keyword>Klipper</keyword>
<keyword>kdebase</keyword> <keyword>utklippstavle</keyword>
</keywordset>
</bookinfo>
 
<chapter>
<title>Innleiing</title> <para>&klipper; er utklippstavla i
&kde;. Programmet lagrar utklippshistoria og let deg knyta innhaldet
på utklippstavla til programhandlingar. Eventuelle feil eller ønskje
om nye funksjonar kan du gjerne rapportera til Carsten Pfeiffer
<email>pfeiffer@kde.org</email>.</para>

</chapter>

<chapter>
<title>Å bruka &klipper;</title>

<sect1>
<title>Grunnleggjande bruk</title>

<para>For å visa utklippshistoria, klikk på &klipper;-ikonet eller
trykk
<keycombo><keycap>Ctrl</keycap><keycap>Alt</keycap><keycap>V</keycap>
</keycombo>. Gamle utklipp vert viste øvst i menyen som sprett
opp. Ved å velja eitt av desse vert utklippet kopiert til
utklippstavla. Derifrå kan det limast inn i alle &kde;- eller
X-program på vanleg måte.</para>

</sect1>

<sect1>
<title>Handlingar</title>

<para>&klipper; kan utføra handlingar med innhaldet på utklippstavla,
basert på om dei passar til eit særskilt regulært uttrykk. Til dømes
kan alle utklipp som startar med <quote>http://</quote> sendast til
&Netscape; eller &konqueror; som Internett-adresser som skal
opnast.</para>

<para>For å bruka denne funksjonen kopierer du berre ei
Internett-adresse eller eit filnamn til utklippstavla. Dersom det
finst eit regulært uttrykk som passar i &klipper; si liste, får du sjå
ein meny som viser dei vala du har (t.d. opna med &konqueror;, opna
med &Netscape;). Bruk musa eller tastaturet for å velja, og &klipper;
køyrer det programmet du har valt. Slik vert adressa på utklippet opna
i nettlesaren.</para>

<para>Dersom du ikkje vil utføra noka handling med utklipper, vel du
<guimenuitem>Avbryt</guimenuitem> i menyen for å gå tilbake til det du
heldt på med. Du kan velja kor lenge menyen skal visast i dialogboksen
<guilabel>Innstillingar</guilabel>, med alternativet
<guilabel>Tidsgrense for handlingsoppsprett</guilabel> på sida
<guilabel>Generelt</guilabel>.</para>
	  
<para>Du kan skru av handlingar fullstendig ved å klikka på &klipper;
og velja <guimenuitem>Aktiver handlingar</guimenuitem>, eller ved å
trykkja <keycombo>&Ctrl;&Alt;<keycap>V</keycap></keycombo> følgd av
<keycombo>&Ctrl;&Alt;<keycap>X</keycap></keycombo>.</para>

<para>Utklipp som passar til eit regulært uttrykk kan òg redigerast 
før ei handling vert utført. Vel <guimenuitem>Rediger
innhald</guimenuitem> i &klipper;-menyen for å endra utklippet. Når 
du trykkjer <guibutton>OK</guibutton>, vert handlinga utført med det 
redigerte utklippet.</para>

<para>Dersom du trykkjer 
<keycombo>&Ctrl;&Alt;<keycap>R</keycap></keycombo>, får du sjå ein 
meny der du kan gjera opp att dei siste handlingane &klipper; 
utførte.</para>

</sect1>
</chapter>

<chapter>
<title>&klipper;-innstillingar</title>

<sect1>

<title>Vis alternativ</title>

<para>For å sjå eller endra &klipper;-innstillingane, må du opna 
&klipper;-menyen og velja <guimenu>Innstillingar</guimenu>. 
Innhaldet i innstillingsdialogen er forklart under.</para>

<sect2>
<title>Generelle alternativ</title>

<variablelist> 

<varlistentry> <term><guilabel>Sprett opp ved
museposisjon</guilabel></term> 
<listitem><para>Gjer at &klipper;-menyen vert vist der musepeikaren 
er i staden for nede i KDE-panelet. Nyttig dersom du brukar musa 
oftare enn tastaturet.</para></listitem> </varlistentry> 

<varlistentry>
<term><guilabel>Spel handlingar om att på eit element frå 
historia</guilabel></term> 
<listitem><para>Dersom denne funksjonen er på, vil &klipper; visa 
handlingsmenyen når du vel eit element frå utklippshistoria, dersom 
det finst handlingar til utklippet.</para> </listitem> </varlistentry>

<varlistentry> <term><guilabel>Lagra innhaldet på utklippstavla ved 
avslutting</guilabel></term> 
<listitem><para>Gjer at &klipper; tek vare på innhaldet på
utklippstavla når programmet vert avslutta, og gjenopprettar innhaldet 
neste gong.</para></listitem> </varlistentry> 

<varlistentry> <term><guilabel>Tidsgrense for handlingsoppsprett
</guilabel></term>
<listitem><para>Styrer kor lenge menyen er synleg dersom du ikkje 
gjer noko med han.</para></listitem>
</varlistentry> 

<varlistentry><term><guilabel>Storleik på
utklippshistorie</guilabel></term> 
<listitem><para>Vel kor mange utklipp som skal lagrast i 
utklippshistoria.</para></listitem>
</varlistentry> </variablelist>

</sect2>

<sect2>
<title>Handlingsalternativ</title>

<variablelist> 

<varlistentry> <term><guilabel>Redigering av uttrykk/handlingar</guilabel></term> 
<listitem><para>På sida 
<guilabel>Handlingar</guilabel> kan du velja det regulære uttrykket du 
vil redigera. Du kan endra uttrykket i eit lite tekstfelt. Trykk 
linjeskift når du er ferdig.</para></listitem> </varlistentry> 

<varlistentry>
<term><guilabel>Legg til uttrykk/handling</guilabel></term>
<listitem><para>Trykk på knappen <guimenuitem>Legg til 
handling</guimenuitem> for å leggja til eit regulært uttrykk i 
&klipper;. <classname>QRegExp</classname> frå &Qt; vert brukt for 
å tolka regulære uttrykk, så uttrykk frå til dømes <application>grep</application>
eller <application>egrep</application> fungerer nok fint.</para> 
<note><para>Du finn
detaljert informasjon på engelsk om korleis du brukar regulære 
uttrykk i <classname>QRegExp</classname> på
<ulink url="http://doc.trolltech.com/qregexp.html#details">http://doc.trolltech.com/qregexp.html#details</ulink>. Legg 
merke til at &klipper; ikkje støttar jokerteiknmodusen (eng. «wildcard 
mode») som er nemnd på denne sida.</para></note>
<para>Rediger det regulære uttrykket etter skildringa over. For å 
leggja til ein kommando som skal køyrast,
		<mousebutton>høgre</mousebutton>klikk og vel
		<guimenuitem>Legg til kommando</guimenuitem>, rediger
		så kommandoen som er vist i treet under det regulære
		uttrykket.</para>
<para>Legg merke til at <token>%s</token> i kommandoteksten vert bytt
		ut med innhaldet på utklippstabla. Dersom kommandoen
		til dømes er definert som 
<userinput><command>kedit</command> <token>%s</token></userinput>, og
		utklippstavla inneheld <filename>/home/phil/textfil</filename>,
vert kommandoen <userinput><command>kedit</command>
<filename>/home/phil/textfil</filename></userinput> køyrd. For å
		skriva inn <token>%s</token> uendra i ein kommando kan
		du skriva ein bakoverskråstrek foran, slik: <userinput>\%s</userinput>.</para></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry><term><guilabel>Avansert ...</guilabel></term>
<listitem><para>Viser dialogboksen <guilabel>Skru av handlingar
		  vindauge av typen WM_CLASS</guilabel></para>
<para>Visse program, som til dømes &konqueror;, brukar utklippstavla
		internt. Dersom du stadig får uønskte &klipper;-menyar
		når du brukar eit spesielt program, kan du gjera
		følgjande:</para>
<orderedlist> 
<listitem><para>Opna programmet</para></listitem> 
<listitem><para>Køyr <userinput><command>xprop</command> | <command>grep</command>
<parameter>WM_CLASS</parameter></userinput> frå ein terminal, og
klikk så på vindauget til programmet som køyrer.</para></listitem>
<listitem><para>Den første teksten etter likskapsteiknet er den som
		    skal skrivast inn.</para></listitem> 
</orderedlist> 
<para>Når WM_CLASS er lagd til, vert ikkje lenger handlingar utførde
		for vindauge til dette programmet.</para> </listitem> 
</varlistentry> 
</variablelist>

</sect2>

<sect2>
<title>Snarvegsalternativ</title>

<para>På sida snarvegar kan du endra snøggtastane som vert brukte 
for dei ulike &klipper;-funksjonane. Du kan endra snøggtastane på 
tre måtar:</para>

<variablelist> <varlistentry> <term><guilabel>Ingen
tast</guilabel></term> 
<listitem><para>Den markerte handlinga kan ikkje brukast 
frå tastaturet.</para></listitem>
</varlistentry> 

<varlistentry> <term><guilabel>Standardtast</guilabel></term> 
<listitem><para>Den markerte handlinga brukar standardtasten 
i &klipper;. Desse standardtastane vert viste i denne handboka.</para></listitem> </varlistentry> 

<varlistentry>
<term><guilabel>Eigendefinert tast</guilabel></term> 
<listitem><para>Den markerte handlinga vert tildelt den snøggtasten du sjølv vel.</para>
<para>For å velja ein eigen tast for handlinga, klikk på biletet av
ein tast nedst til høgre i dialogen og trykk tastekombinasjonen du vil
bruka.</para>
</listitem> </varlistentry> 
</variablelist>

</sect2>
</sect1>
</chapter>

<chapter>
<title>Takk og lisens</title>

<para> Klipper </para> <para> Program, opphavsrett 1998 Andrew
Stanley-Jones <email>asj@cban.com</email> </para> 
<para> Program, opphavsrett 1998-2000 Carsten Pfeiffer
<email>pfeiffer@kde.org</email></para> 
<para> For tida vedlikeheldt av Carsten Pfeiffer </para>

<para> Hjelpetekstar, opphavsrett 2000 Philip Rodrigues
<email>phil.rod@ntlworld.com</email> </para>

&underFDL; &underGPL;

</chapter>

<appendix>
<title>Installering</title>

<sect1>
<title>Korleis du får tak i &klipper;</title>

<para>&klipper; er ein del av &kde;-prosjektet
<ulink url="http://www.kde.org">http://www.kde.org</ulink>. &klipper; finst i kdebase-pakken 
på <ulink url="ftp://ftp.kde.org/pub/kde/">ftp://ftp.kde.org/pub/kde/</ulink>, FTP-staden til 
KDE-prosjektet.</para>

</sect1>

<sect1>
<title>Krav</title>

<para>For å køyra &klipper; treng du &kde; 2.</para>

<para>Alle biblioteka du treng finn du på <ulink url="ftp://ftp.kde.org/pub/kde/">FTP-staden til 
&kde;</ulink>. </para>
</sect1>

<sect1>
<title>Kompilering og installering</title> 
<para>&klipper; bør vera kompilert og installert som ein del av
kdebase-pakken, og skal visast i &kde;-panelet (&kicker;) når du
køyrer &kde; 2.</para>

<screenshot> <screeninfo>&klipper;-ikonet</screeninfo> <mediaobject>
		<imageobject> <imagedata fileref="screenshot.png" format="PNG" /> </imageobject> <textobject>
<phrase>Skjermbilete</phrase> </textobject> </mediaobject> </screenshot>

<para>Dersom du ikkje vil bruka &klipper;, ta vekk fila 
<filename>$KDEDIR/share/autostart/klipper.desktop</filename> eller
opprett fila
<filename>$HOME/share/autostart/klipper.desktop</filename> med
følgjande innhald:
<programlisting> [Desktop Entry] Hidden=true
</programlisting> 
Den siste metoden påverkar berre dine personlege innstillingar.</para>

</sect1>
</appendix>

&documentation.index;

</book>
<!-- Local Variables: mode: sgml sgml-minimize-attributes: nil
sgml-general-insert-case: lower End: -->

